Ermenek ilçesindeki kömür ocağında mahsur kalan 18 işçiden Tezcan Gökçe’nin babası Recep ile annesi Ayşe Gökçe, oğullarına sağ salim kavuşacaklarına dair umutlu bekleyişlerini sürdürüyor.

Ayşe Gökçe, ellerinden hiçbir şey gelmemesinin üzüntüsü içerisinde olduklarını söyledi. Olayı duyunca ne yapacaklarını bilemediğini dile getiren Gökçe, o günden sonra sürekli ağladığını ifade etti.

“OĞLUM YÜZME DE BİLMEZDİ”

Gecelerin artık sabahı olmadığını dile getiren acılı anne, “Oğlum yüzme de bilmezdi, suyun içinde ne yaptı? Geceleri uyuyamıyorum. ‘Ocağa gitme artık’ diye kaç defa söylememe rağmen beni dinlemedi” dedi.

“PERİŞAN OLDUK”

Acılı baba Gökçe ise torunlarına babalarının ocakta olduğunu ve geleceğini söylediklerini anlatarak, “Hala oğlumdan iyi bir haber alamadığımız için perişan olduk. İki gündür ‘akşam gelecek’ diye gözümüz kapıda ama hala gelmedi. Kimse de bir şey söylemiyor.” dedi.

TBMM’de 2010 yılında kurulan Madenciliğin Sorunlarının Araştırılması Komisyonu raporunda, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve sektörün ihtiyacını karşılayacak nitelik ve nicelikte iş güvenliği uzmanı yetiştirilmesi gerektiği belirtilmişti.

Ermenek’te yaşanan maden faciası, madencilik sektöründe güvenlik konusunu yeniden gündeme getirdi. TBMM’de 2010 yılında kurulan ve ayrıntılı bir rapor hazırlayan TBMM Madenciliğin Sorunlarının Araştırılması Komisyonu, sektördeki güvenlik konusuna yönelik bilgilere yer vermişti.

MADENCİLİK İÇİN AYRI BİR TEŞKİLAT

Raporda, madencilik sektörünün sorunlarının çözümü ve sağlıklı bir gelişme ortamı sağlayabilmesi için kurumsal yapılanmaya ihtiyaç olduğu, bu kapsamda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ikiye ayrılarak madencilik için ayrı bir teşkilat oluşturulması gerektiği belirtilmişti.

Söz konusu raporda, sektörde yönetimsel sorunlara da işaret edilerek, şu ifadelere yer verilmişti:

“Sektörde ortaya çıkan sorunlarda yönetimsel problemler, koordinasyon eksikliği ve siyasi irade eksikliği önemli bir rol oynamaktadır. Yapılmak istenen birçok uygulama ve düzenlemede gecikmeler yaşanmakta, yasalar ve ortaya konulan düzenlemeler etkin bir şekilde uygulanamamaktadır.

BÜTÜN İZİNLER TEK BİR OTORİTE TARAFINDAN OLSUN

Madencilikle ilgili bütün izinlerin tek bir otorite tarafından verilmesi ülke yararına olacaktır. Madencilik alanında gelişmiş ülkelerde uygulanan raporlama standartları, ülkemiz madenciliğine uyarlanmalıdır.

Mevcut iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasındaki yetersizlikler, yapılan iş sağlığı ve güvenliği araştırmalarının yetersizliği, ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon ve sosyal diyalog eksikliği de üzerinde durulması gereken önemli konulardır.

Sektördeki iş sağlığı ve güvenliğini artırmak ve kazaları azaltmak için, iş güvenliği kültürünü oluşturmak üzere faaliyetlere öncelik verilmeli; maden iş yerlerinde, rödovans ve taşeron uygulamaları olan iş yerleri de dahil olmak üzere, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri yaygınlaştırılmalı, sektörün ihtiyacını karşılayacak nitelik ve nicelikte iş güvenliği uzmanı yetiştirilmelidir.

Bu gibi iş yerlerinde yapılan teftişlerin, işçi ve işvereni yönlendirici, bilgilendirici, koruyucu ve önleyici yaklaşım esas alınarak kalıcı tedbirleri oluşturma amaçlı yapılmasına önem verecek şekilde etkinliği sağlanmalıdır.

EĞİTİM DÜZEYİ İŞSİZLİK SORUNLARIYLA DOĞRUDAN İLGİLİ

Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği sorunları, ülkenin genel sosyoekonomik gelişmişlik ve eğitim düzeyi, işsizlik sorunları ile doğrudan ilgilidir. Mevcut iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasındaki yetersizlikler, yapılan iş sağlığı ve güvenliği araştırmalarının yetersizliği, ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon ve sosyal diyalog eksikliği de üzerinde durulması gereken önemli konulardır.

Politikaların uygulamaya geçirilmesinde ortaya çıkan sorunların yanında, mevzuatın karmaşıklığı ve uygulamada tek tip sağlanamaması, yetişmiş personel eksikliği, etkin bir denetimin yapılamaması, ülkemizdeki risk sermayesinin ve finansman imkanlarının, ayrıca iş kültürü ile işletmecilerimizin risk algısının sektörün gerekleriyle tam olarak uyuşmaması gibi sorunların da bir an önce giderilmesi gerekmektedir.”

İLKEL YÖNTEMLERLE YAPILIYOR

Komisyon Başkanı Altan Karapaşaoğlu, rapora ilişkin açıklamasında, dünya standartları ile karşılaştırıldığında, Türkiye’deki madenciliğin çok ilkel yöntemlerle yapıldığı sonucuna ulaştıklarını söylemişti.

Yurt içi ve yurt dışında maden ocaklarında incelemeler yaptıklarını belirten Karapaşaoğlu, maden ocaklarındaki kazalara ilişkin şu tespitlerde bulunmuştu:

“Kanada’da bir ocakta, güvenlik için muhteşem bir yer altı şehri yapılmış. Ocakta kurulan odalarda, olası kazalara ve mahsur kalma durumlarına karşı bir insanın 10 gün yaşamını sürdüreceği kadar gıda, su ve oksijen tüpleri mevcut. Yani oradaki işçi yer altında mahsur kalsa ve bu odalara ulaşsa, 10 gün boyunca kurtarılmayı bekleyebilecek. Bizde durum, karşılaştırılamayacak kadar ilkel.”

DİLEKÇE KOMİSYONA DA SUNULMUŞTU

Komisyon, raporlarındaki önerilerin değerlendirilmesi ve ilgili kurumlarca hayata geçirilmesi amacıyla, raporunu TBMM Dilekçe Komisyonu’na da sunmuştu.

Dilekçe komisyonuna sunulan raporda, sektörle ilgili davalarda genellikle bilirkişilere başvurulduğu ancak bunun her zaman sağlıklı sonuç vermediği belirtilmiş ve bilirkişi bağımlılığının engellenmesi ve daha geniş perspektiften bakış açısı sağlanması amacıyla, hakim ve Cumhuriyet Savcısı adaylarının Adalet Akademisindeki eğitim programlarına madencilik dersinin de konulması önerilmişti.

TBMM Maden Kazalarını Araştırma Komisyonu üyeleri, 301 işçinin ölümüyle sonuçlanan maden faciasının meydana geldiği ocakta incelemelerde bulunmak üzere Soma’ya gitti.

AK Parti Milletvekili Ali Rıza Alaboyun başkanlığında gelen komisyon, bilirkişi heyetinin giremediği maden faciasının yaşandığı olayın tam meydana geldiği yere gitmeye çalışacak. İlk olarak Türkiye Kömür İşletmeleri’ne ait Ege Linyitleri İşletmesi Sosyal Tesisleri’ne gelen komisyon üyeleri, burada kıyafetlerini değiştirerek brifing aldı.

Toplantı öncesinde basın açıklaması yapan Komisyon Başkanı Ali Rıza Alaboyun, “Komisyonumuzun Soma’ya 3’üncü gelişi. Maden ocağında teknik bir ziyaret yapacağız. Bazı işçi kardeşlerimiz bizlere sıkıntıların dile getirdi. O sıkıntıları Ankara’da masaya yatıracağız. Maden ocağına girdiğimizde görüntüler alacağız fotoğraflar çekeceğiz. Yerinde inceleme yaparak almış olduğumuz görüntü ve fotoğrafları Ankara’da değerlendireceğiz daha sonra kapsamlı bir basın toplantısı yapacağız. Maden ocağında uzun bir yol gideceğiz. Belli bir kısmını sürünerek, bir kısmını eğilerek geçeceğiz. İşçi kardeşlerimiz maden ocağında ne yaşıyorsa bizde orada yaşayacağız. Sonuçta bugüne kadar aldığımız ifadeler dinlediğimiz işçilerimizin bizlere vermiş olduğu bilgiler çerçevesinde burada kayıt altına aldığımız görüntüler ile bütünleştirmek istiyoruz. Sonuç olarak da bir kanaate varacağız” dedi.

Torba Yasa ile yürürlüğe giren düzenlemenin ardından Has Şekerler Madencilik Ltd. Şti.’nin de aralarında bulunduğu Karaman‘daki 9 madende 2 ay önce üretimin durdurulduğu belirlendi. Ancak madenciler ile işletmeciler arasındaki görüşmeler sonucunda “yemekvermemek” şartıyla tarafların anlaştığı ve madenin 15 gün önce yeniden üretime geçtiği belirtildi. Yine iddiaya göre, işçiler yemeklerini evden getiriyordu. 

ÖĞLE YEMEĞİNİ OCAĞIN İÇİNDE YEDİKLERİ İÇİN MAHSUR KALDILAR

Olayın meydana geldiği maden ocağının yakınındaki bir maden ocağında çalışan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir kişi ise, “Burada çalışan arkadaşlarımız yemek molasında idi ve yemeği aşağıda, ocağın içinde yiyorlardı. Aslında yukarı çıkmış olsalarda mahsur kalmayabilirdi” dedi.

ERDOĞAN: HESABINI DEVLETİN SORMASI GEREKİR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ermenek’teki maden ocağında işçilerin mahsur kalmasına ilişkin, “Bu olayın olduğu anda yemeğin aşağıda yenmesine yönelik baskılar, böyle bir sıkıntıyı doğurmuştur. Bu 8 saatten, 6 saate inmesi bu tür işveren anlayışını farklı ele almamız gerektiğini ortaya koyuyor. Bu 6 saat kendisinin orada çalışma olayıdır. Siz kalkıp buradaki yemekle ilgili olayını bu 6 saate yedirmeye kalkarsanız bunun hesabını devletin sorması gerekir. Çünkü siz bu hakkı ondan alamazsınız” dedi.

MADEN İŞÇİLERİ, BAKAN’A ŞİKAYET ETTİ

Maden işçileri, dün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’e yaşadıkları maaş sıkıntısını aktardı, artan maliyetler nedeniyle işverenin servisleri kaldırdığını ve yemek vermeyi kestiğini söyledi. İşçiler, torba yasa sonrası korkunç gelişmeleri ve sorunları şöyle aktardılar:

“EVDEN GETİRDİKLERİMİZİ YİYORUZ”

“Herkes evinden zeytin, peynir, domates, soğan ve ekmek getiriyordu. İşveren yalnızca 15 dakika öğle arası veriyordu. Bu arada madenden geri çıkıp-inmek mümkün olabilir mi? Bu yüzden yerin yüzlerce metre altında yere sofra kurup getirdiklerimizi yiyoruz. Facia da böyle bir yemek sırasında oldu.”

PET ŞİŞEYLE İHTİYAÇ GİDERİYORLAR

“Daha acısı maden ağaları tuvalet izni bile vermiyordu. Arkadaşlarımız pet şişelere ihtiyaçlarını gideriyor, vardiya bitiminde dışarı çıkarıyordu.”

“İŞVERENLER BİRLİK YAPIYOR”

“Ermenek’te hiç bir madende sendika yok, işverenin insafına kalıyoruz. Buradan çıkıp başka bir madene gitsek, bizden önce adımız gidiyor. İşverenler söz birliği yapıyor, bu şartlarla çalışmaya zorluyor.”

SERVİSLER KALDIRILMIŞ

“3 aydır, bu yasanın ardından servisleri de kaldırdılar. 20 kilometre yoldan kendi tuttuğumuz araçlarla geliyoruz.”

Bakan Taner Yıldız, son açıklamasında aşağıda 10-12 ton su olduğunu belirtti,“Suda görüş mesafesi 1 metre bile değil. Dalgıçlar, 3-4 metre dalmalarının dahi tehlikeli olduğunu ifade ettiler” dedi.

Karaman’ın Ermenek İlçesi’nde Has Şekerler Madencilik şirketine ait kömür ocağında işçiler dün sabah vardiyasındayken, 350 metrelik bölümde galeriye bir anda su dolmaya başladı. 18 işçinin mahsur kaldığı madende arama kurtarma çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Kaza sonrası bölgeye giden bakanlardan Taner Yıldız, Lütfi Elvan ve Faruk Çelik son durumla ilgili açıklama yaptı.

”SU 15 METRE DÜŞTÜ”

Denizcilik Ulaştırma ve Habercilik Bakanı Lütfi Elvan:

Tüm pompalar temin edildi, jeneratörler temin edildi. Mühendislerimiz işçilerimiz uyumadan bu saatlere kadar canla başla çalışıyorlar. Aşağı yukarı suda 15 metrelik bir düşüş söz konusu. Sürekli yükseliyordu biliyorsunuz. Eğer İstanbul’dan gelen büyük pompayı da yerleştirince süreyi biraz daha hızlandıracağız inşallah.

”25 YIL SONRA İLK”

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik:

25 yıl sonra ilk kez böyle bir kaza yaşandı. Çok üzgünüz.

”TÜM POMPALARIMIZ ÇALIŞIYOR”

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız:

Arkadaşlar şu an yoğunlaştığımız nokta tamamen arkadaşlarımızın çıkartılmasıyla ilgilidir. Adli süreç de konuşulacak.

Dalgıçlar girdi ancak görüş mesafesi 1 metre bile değil. Dalgıçların ulaşamayacağını, can tehlikesi olduğunu fark ettik. Onları da tehlikeye atamayız. Aşağıda 12 bin ton civarında su var.

Elimizdeki pompaların tamamı çalışır halde. İstanbul’dan da pompa getiriliyor şu an. Suyun ne kadar beslendiğini bilmiyoruz. O yüzden zaman veremiyoruz. Ama işimizin kolay olmadığını açıklıkla ifade etmeliyiz.

13 Mayıs Salı günü Türkiye’nin başına gelen Soma’da ki elim kazayla, Türk Ulusuna ateş düştü. Yetmiş yedi milyon göçük altında kalan maden işçileri için nefeslerini tuttu. Ulusal yayınlar ve her şey Soma’da ki kazaya kilitlendi. Türk Milleti olarak kenetlendik. Herkes göçük altındaki işçiler için nefes almaya başladı. Hükümet üç günlük yas ilan etti. Ülkenin dört bir yanından kurtarma ekipleri olay yerine geldi. Kurtarma çalışmaları için üç gündür gece-gündüz mücadele ediyorlar. İktidar ve muhalefet kenetlendi. 19 Mayıs kutlamaları, eğlence ve spor etkinlikleri yapılmadı. Liderlerin hepsi kaza yeri Soma’ya hareket etti. Kazanın olduğu madenden gelecek haberlere yetmiş yedi milyon kilitlendi. Ulus olarak yastayız.

Seksen kadar işçimiz hastanede tedavi görüyor. Üç yüz kişiye yakın şehidimiz çıkarıldı. Şehitlerimiz Soma’da ki kazadan dolayı kurulan şehitliğe defnedilmeye başlandı. Yüz kişiye yakın işçimizi kurtarmak için hala mücadele ediliyor. Sağ kurtarılan ve yaralı çıkarılan işçilerimiz adına aileleri ve Türk halkı sevinç içerisinde ancak şehit ailelerinin yuvalarına ateş düştü. Madenden hala kurtarılmayı bekleyen madencilerin aileleri ise gece-gündüz bir haber almak için kazanın olduğu ocakta, yerlerde bekliyorlar. Kazanın sebebinin ise madende ki elektrik trafosunun patlaması olduğunu yetkililer bildiriyor. Kurtarma çalışmaları bittikten sonra yapılacak araştırmalarla kazanın tüm detayları öğrenilecek. Göçük altında ki maden işçileri için yetmiş yedi milyon dua ediyor.

Türkiye’de yaşanan bu elim kaza tüm dünya da yankı buldu. Dış ülkeler, Türk milletinin acısını paylaştığını belirten mesajlar yayınlıyorlar. Gezi olayları sırasında, sosyal medyadan kışkırtıcı mesajlar atan provakatörler, Türkiye’yi karıştırmak için, eylem için insanları sokağa çağırıyor. Türk halkı şehitlerine kan ağlarken, onların derdi hükümeti istifaya çağırmak, halkı tahrik etmek. Türk halkının buna izin vermeyeceğini hala anlamadılar.

Tedavi gören madencilerimize acil şifalar diliyorum. Maden de şehit olan madencilerimize Yüce Allah’tan rahmet, ailelerine sabır diliyorum.

Timur ÖZGÖNÜL